Prof. Dr. Umut Toprak, OECD Destekli RNAi Sempozyumunda Türkiye’yi Temsil Etti
MOLEN Direktörü ve Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Umut Toprak, 13–14 Ekim 2026 tarihlerinde çevrim içi gerçekleştirilen OECD destekli “Informing Policy: The Role of RNAi-Based Pesticides in Sustainable Agriculture” başlıklı uluslararası sempozyuma konuşmacı olarak katıldı.
Charles Sturt University ev sahipliğinde, CSIRO ve The University of Queensland ortaklığıyla düzenlenen etkinlik, OECD’nin “Co-operative Research Programme: Sustainable Agricultural and Food Systems” programı tarafından desteklendi. Organizatörlerin açıklamasına göre sempozyum için 54 ülkeden 500’ün üzerinde kayıt alındı. İki günlük program; araştırmacıları, düzenleyici kuruluşları, politika yapıcıları ve sektör temsilcilerini RNAi temelli bitki koruma teknolojilerinin geleceğini tartışmak üzere buluşturdu.
Böceklerin moleküler biyolojisinden saha uygulamalarına
Prof. Dr. Toprak, sempozyumun ilk günündeki “The State of the Art in RNAi-Based Pesticides – Part 1” oturumunda “RNAi comes of age: Translating insect molecular insights into field applications” başlıklı sunumunu gerçekleştirdi.
Sunumunda, böceklerin moleküler ve fizyolojik özelliklerine ilişkin bilgilerin RNAi temelli mücadele yöntemlerinin geliştirilmesine nasıl yön verebileceğini ele aldı. Hedef gen seçiminin yanı sıra, dsRNA’nın hedef böceğe yeterli miktarda ulaştırılmasının ve uygulamanın uygun gelişim döneminde yapılmasının önemini vurguladı. Laboratuvarda elde edilen başarılı sonuçların tarla koşullarına taşınabilmesi için böceğin biyolojisi, uygulama zamanı ve taşıma yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini aktardı.
Toprak, sunumunun ardından canlı panel ve izleyici soru-cevap bölümüne de katıldı. Oturumda patates böceğinden bal arısı paraziti Varroa destructor’a kadar farklı hedefler üzerinden RNAi’nin olanakları tartışıldı. Saha performansı, hedef dışı etkiler, direnç gelişimi, maliyet ve mevcut uygulama yöntemleriyle uyum, öne çıkan konular arasındaydı.
Bilimsel gelişmelerden güvenlik ve ticarileşmeye
Dört ana oturumdan oluşan sempozyum, RNAi teknolojilerini moleküler tasarımdan ticari ürün geliştirmeye uzanan bir çerçevede ele aldı.
Güvenlik, düzenleme ve toplumsal kabul oturumunda, hedef dışı organizmalar üzerindeki etkilerin yalnızca dizi benzerliği analizleriyle öngörülemeyeceği; gerçekçi koşullarda yürütülen deneyler ve ürüne özgü değerlendirmelerle desteklenmesi gerektiği vurgulandı. Kamuoyuyla şeffaf iletişim ve ülkelerin düzenleyici yaklaşımları arasındaki uyum da tartışıldı.
İkinci gün RNA’nın taşınması ve alınması, kararlılığı, formülasyonu ve püskürtme yoluyla uygulanması üzerinde duruldu. Böceklerle mücadeleye ek olarak, bitki hastalıklarına karşı RNA temelli yaklaşımlar değerlendirildi. Sanayi ve ticarileşme oturumunda ise dsRNA üretimi, ölçek büyütme, ürün geliştirme ve ruhsatlandırma süreçleri, sektör temsilcileri ve ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) katkılarıyla ele alındı.
Sempozyum boyunca öne çıkan ortak mesaj, moleküler araştırmaların saha kanıtları ve üreticilerin ihtiyaçlarıyla buluşturulması oldu. RNAi temelli ürünlerin etkinlik, maruziyet ve güvenlik özelliklerinin, tasarımları ve kullanım koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Prof. Dr. Toprak’ın katılımı, MOLEN’in moleküler entomoloji ve yeni nesil biyopestisit çalışmalarının uluslararası paylaşımına katkı sağladı. Bu çalışmalar, Türkiye’nin yeni nesil bitki koruma teknolojilerini geliştiren, üreten ve uluslararası alana taşıyan bir ülke olması hedefiyle sürdürülüyor.
Organizatörler, sempozyum kayıtlarının etkinliğin web sitesinde yayımlanacağını bildirdi.
