Su yüzeyinde kalan ve toksinleri suya yavaş salan briket formülasyonuyla, MOLEN’in sivrisineklerle biyolojik mücadeleye yönelik ürün geliştirme çalışmalarında önemli bir teknik aşama daha geride bırakıldı.
Ankara Üniversitesi Moleküler Entomoloji Laboratuvarı (MOLEN), sivrisinek larvalarına karşı yerli ve millî biyolojik mücadele ürünü geliştirme çalışmalarını sürdürüyor. Bti kaynaklı toksin proteinlerini içeren briketlerde yüzebilirlik ve yavaş salım özelliklerinin aynı yapıda buluşturulması, devam eden geliştirme sürecinin önemli kazanımlarından birini oluşturuyor.
Geliştirilen briketlerin su yüzeyindeki görünümü.
Biyolojik mücadelede etkin bir bileşen geliştirmek kadar, bu bileşenin hedef organizmaya nasıl ve ne kadar süreyle ulaştırıldığı da önem taşıyor. MOLEN’de geliştirilen briket yapısı, içine yüklenen toksinlerin suya geçişini zamana yayacak şekilde tasarlanıyor. Böylece su yüzeyinde kalabilen bir taşıyıcı üzerinden kademeli toksin salımı sağlanması ve larvalara karşı biyolojik etkinliğin daha uzun süre korunması hedefleniyor.
Preparatın etkin bileşenini, Bacillus thuringiensis subsp. israelensis (Bti) kaynaklı insektisidal proteinler oluşturuyor. Canlı bakteri ve canlı spor içermeyen bu yapıda biyolojik etki, önceden üretilerek brikete yüklenen toksinlere dayanıyor. Hazır preparattan kültür başlatılarak üretici bakterinin çoğaltılamaması da geliştirilen ürünün öne çıkan özellikleri arasında yer alıyor.
Formülasyonun temel özellikleri. Grafikteki konsantrasyon eğrileri, hızlı ve yavaş salımın farkını açıklayan matematiksel modele aittir.
Geliştirdiğimiz formülasyon sivrisineklerin sucul larva döneminin kontrolüne yönelik çalışıyor. Yüzebilirlik, toksinin salım hızı ve biyolojik etkinliğin birlikte ele alınması, laboratuvarda geliştirilen preparatın uygulamaya taşınması açısından önem taşıyor.
Yüzen briketin larva ortamındaki kullanımını anlatan görsel tasarım.
Yüzebilirlik, yavaş salım ve kültürle çoğaltılamayan toksin temelli yapıyı bir araya getiren bu ilerleme, MOLEN’in yerli biyolojik mücadele teknolojileri geliştirme hedefinde yeni bir adımı temsil ediyor. Nihai formülasyonun geliştirilmesine yönelik çalışmalar devam ediyor.
